Khalili en De Schoongeschreven Leeuw

De Nieuwe Kerk in het centrum van onze hoofdstad wordt al lang niet meer als kerk gebruikt. God trok er daarom weg en op koninklijke ceremoniën na gebeurt er weinig belangrijks. Des te meer bijzonder is het dan als je weet dat er, vlakbij het graf van Michiel Adriaenszoon de Ruyter, vreemde verschijningen worden waargenomen. “Meester,” fluisterde een van de jongens uit mijn groep mij vandaag toe, “ik zie een leeuw!” Hij keek me enthousiast aan. “Waar,” vroeg ik zonder hem daarbij aan te kijken want de gids zat midden in haar relaas en ik probeerde haar niet te storen. De rest van groep 7/8 had al moeite genoeg om haar Jiddische tongval te ontrafelen. “Daar, meester! Bij het thema Schroonschrijven.” Ik keek en inderdaad, tussen de door gelovige achterwerken gladgewreven bankjes van het hoofdstedelijke kerkgebouw sloop een leeuw. Honderd jaar oud en met vijf uitgestrekte nagels aan elke klauw. “Probeer je niet te bewegen, het beest ziet er humeurig uit,” mompelde ik naar de jongen, “en wat je ook doet, niet rennen.” Maar rennen deed sowieso niet één van de negentien leerlingen.
Want regel 1 tijdens excursies is: Gedraag Je.

Dankzij een leuke actie mocht ik vandaag met mijn groep 7/8 (en mijn collega met groep 6/7) naar Amsterdam om de tentoonstelling ‘Passie voor Perfectie‘ te bezoeken. In de Nieuwe Kerk in Amsterdam staan vele kunstwerken opgesteld uit de collectie islamitische kunst van Nasser David Khalili. De busreis heen en weer werd verzorgd, de tentoonstelling kostte ons niets en zelfs de toiletjuffrouw durfde aan ons geen dertig cent te vragen voor het doen van een plasje, (“Maar maak de wc’s niet vies!”).

In het midden van de kerk mochten de kinderen met kalligrafiepennen de eigen namen in Arabisch schrift op een mooi papiertje zetten wat na voltooiing voorzien werd van een begeerde gouden stempel. Natuurlijk kon ik het zo nu en dan niet laten om kinderen erop te wijzen dat ze op andermans graf stonden, wat de nodige geestige reacties tot gevolg had (meerdere kinderen geloofden me niet, keken naar de grond, waar ze óp stonden en sprongen bijna een meter in de lucht van schrik). Een van de kinderen schreef na afloop: “Ik vond het wel eng dat daar gewoon mensen begraven zijn. Maar niet vies. Ik heb er ook van geleerd.” Een ander schreef eenvoudigweg: “Er lagen overal dooien.”

Eén meisje schreef als reactie (ik heb de – verplichte – brieven nu voor me liggen): “De kerk was enoorm groot.” Ik kies ervoor dat ze via haar spelling aan wilde geven hoe reusachtig groot de kerk precies was. Dus niet enorm, maar enóórm. Tenslotte ligt hier een brief voor me van een jongetje dat niet zo goed is in taal. Maar de brief is leuk. “We hebben mooie kledingsstuken gezien en kronen en tapijten en we hebben ook zwervers gezien verkleed als zombie. Het was een super leuke dag met heel veel kunst en als ik cijfer mag geven zal ik een 10 geven.” Goed zo, jongen. Doet de meester dat ook.



'De leeuw (Ahmed Hilmî, 1913) is samengesteld uit gekalligrafeerde aanroepen tot ‘Ali, de neef en schoonzoon van de Profeet Mohammed. Het kalligraferen in de vorm van dieren heet zoömorfe kalligrafie en werd vanaf de vijftiende eeuw toegepast. ‘Ali werd de Leeuw van God genoemd. De klauwen met de vijf uitgestrekte nagels staan voor de vijf belangrijkste personen van de islam; Mohammed, zijn dochter Fatima, ‘Ali en de kleinzonen Hasan en Hussein. ‘Ali werd gezien als de woordvoerder van Mohammed, wat in de kalligrafie wordt uitgedrukt door de rode tong.'

Bron: Passie voor Perfectie, Luitgard Mols (2010).
Dit stukje verscheen vandaag op mijn onderwijssite.