Dat Kon Je Wel Zien Dat Was Niet Ik

Een verjaardag bestaat uit vele rituelen. Ze mogen dan wel per familie of misschien zelfs wel per geboortestreek verschillen, maar er zijn er een aantal die van toepassing zijn op de gehele Nederlandse cultuur. Gisteren daarentegen maakte ik kennis met een verjaardagsritueel dat bij mij nog niet bekend was. Laat me het even uit de doeken doen, wellicht komt het jou, Trouwe Lezer, wel bekend voor.

Om te beginnen begeef ik mij gisterenavond op de afgetrapte, grijze omafiets naar de betreffende verjaardag. Met fietslichtjes, welteverstaan, anders is de kans groot dat je recht in de handen van de Fietslichtjesgestapo fietst. Jeweetwel, met opschrijfblokjes, bonnenboekjes en snor.

Eenmaal aangekomen op de plaats van de bestemming zie ik dat mijn aankomst precies samenvalt met het vaderlandse avondlijke koffietijdstip (Ritueel Nummer 1: bij een verjaardag in familiaire sfeer dient men rond of iets voor koffietijd te arriveren). Dan volgt onmiddelijk Ritueel Nummer 2:

"Frank, appeltaart of slagroom?"

Sommige mensen proberen hip te doen met een cheesecakebavarois of lichtelijk vals te spelen met een crunchy appelcompote/kruimel, maar een geslaagde Nederlandse verjaardag begint nu eenmaal met bovenstaande vraag. En ik zeg dan altijd "appel", soms gevolgd door "nee dank u, geen slagroom op de appeltaart."

Vervolgens dient de zojuist gearriveerde met een beleefde glimlach een 'rondje' te doen. Dit betekent dat je de al aanwezige familie en vrienden de hand moet schudden, eventueel aangevuld met enkele zoenen voor de dames. En wat een pech als er drie dames naast elkaar zitten, waarvan je de eerste twee zeker weten gaat zoenen, maar dit liever niet doet bij de derde. Want sla die dan maar eens over met het zoenen. Dit kun je natuurlijk niet maken, dus maak je ruim voordat de handen elkaar geraakt hebben met een overdreven lichaamsbuiging al duidelijk dat je haar óók gaat zoenen (ook al heb je haar maar twee keer in je leven gezien en vind je haar niet echt sympathiek). Dat was dus Ritueel Nummer 3.

Een snelle blik op de bezetting van de her en der opgetrommelde stoelen leert je dat niemand behoefte heeft om naast oma te zitten. Lichtelijk panisch besef je dat het voor jou te laat is om nog elders plaats te nemen, dus laat je jezelf met een opgewekte en vertrouwelijke glimlach naast oma zakken. Nummer 4. Oma vertrouwt je onmiddelijk haar hoge leeftijd toe. En omdat oma's nog wel eens een beetje warrig kunnen zijn, doet ze na die mededeling exact dezelfde. En nog eens, om vervolgens luid met haar kunstgebit krakend een appeltaartje naar binnen te schoffelen. Dit doet ze eigenlijk op dezelfde wijze als hoe een vlieg zijn voedsel naar binnen krijgt. Kijk, een vlieg spuugt een soort van gal op en doorweekt hiermee zijn voedsel. Als de maaltijd voldoende nat en vloeibaar is geworden, zuigt de vlieg het papperige goedje naar binnen. Je bent dus erg blij dat je samen met oma mag genieten van de appeltaart.

Zo ongeveer halverwege de avond (en na enkele boeiende conversaties met oma over hoe zij nu precies gewassen wordt in het verzorgingstehuis - Trouwe Lezers, ik maak geen grappen hier) begint de stoelendans. En zo kan het gebeuren dat je opeens naast de nieuwsgierige tante van de jarige zit. En die vangt op dat je een hond hebt. Sterker nog, op dat moment haalt de jarige een plaatje van jouw hond tevoorschijn zodat je plotseling in de collectieve aandacht van de familie gevangen zit. Iedereen kijkt naar je terwijl het nieuwe vriendinnetje van de buurjongen van vroeger vraagt of de hond nu alleen thuis zit. "Nee," zeg je "de hond is bij... familie."

Dit is een leuk moment want driekwart van de aanwezigen weet dat jij ooit en lang geleden een relatie had die uit de bocht vloog en dat je hond daarom niet altijd bij jou is. Maar dat nieuwe vriendinnetje weet dat dus niet en die gaat dan van die vragen stellen waardoor driekwart van de aanwezigen met de ogen knipperend naar de grond gaat staren. Maar na enkele snedige oneliners trek je het feest weer op de rail, want met de ogen knipperend naar de grond staren is iets wat je (wat dit onderwerp betreft) nóóit hebt gedaan.

Dan komt het ongebruikelijke ritueel waar ik het in het begin over had.

De jarige heeft namelijk een slof die zo vreselijk kapot gelopen is dat er verscheidene gaten in de zool zitten. En dat trekt de aandacht van de aanwezigen. En dan wordt er om gelachen. En dan moet de jarige de slof uittrekken en dan gaat zijn oudere broer met zijn hand in de slof om zijn vingers door de gaten te doen. Die slof zal nog wel warm zijn van de verjaardagsvoeten, denk ik terwijl ik naar de poppenslofshow kijk. Dan gaat de slof door naar de volgende gast die ook zijn hand in de slof steekt en een performance geeft. Okay, denk ik op dit punt, ben ik misschien de enige die dit enigzins onsmakelijk vind? Zo'n ouwe, rotte slof om je hand doen.

Tot mijn grote schrik gaat de slof naar de volgende in de kring en besef ik mij dat ik naast diegene zit. Is het nu de bedoeling dat..? Na een tenenkrommend optreden gaat de meurende slof van de inmiddels meurende hand en krijg ik het ding in mijn handen gedrukt. "Hehehe," lach ik in paniek en geef de slof aan de jarige. Sommige bezoekers kijken mij vragend aan, de lach verdwijnend van hun gezicht.

Ja, denk ik, ik ben nog lang niet jarig.